You are currently browsing the tag archive for the ‘Baroja’ tag.

Pío Baroja

Pío Baroja

We mogen niet klagen. Na de lovende recensie van De Sagarra’s Knoflook en pekel, drie weken geleden in de Volkskrant, en de prikkelende citaten uit de twee in Nederland verschenen romans van De Sagarra in de column van Arjan Peters vorige week, gaf Maarten Steenmeijer vorige week zaterdag De boom der kennis van Baroja vier sterren in de boekenbijlage van de Volkskrant.

Baroja was bepaald geen catalanofiel. Catalanen in zijn werk zijn over het algemeen arrogant en gierig en spreken een nog idiosyncratischer Spaans dan Baroja zelf.

In 1924 werd Baroja geïnterviewd toen hij op bezoek was in Barcelona. De Catalanen, zegt hij, willen doen voorkomen dat Catalonië een eigen cultuur heeft, maar ‘ik heb de indruk dat Catalonië Spaanser is dan de rest van Spanje.’ Er bestaat helemaal geen Catalaanse cultuur: ‘Het toneel lijkt geschreven in Noorwegen, de verzen op de Boulevard Montmartre…; Er is van alles: Zweeds, Noors, Deens en zelfs Tartaars.’ Maar Catalaanse cultuur valt nergens te bekennen.

Josep Mª de Sagarra

Josep Mª de Sagarra

‘Sommigen zullen tegenwerpen,’ gaat Baroja verder, ‘dat ik niet over de Catalaanse cultuur kan oordelen, aangezien ik noch de taal spreek noch het land en zijn tradities ken. Dat is waar…’

In zijn column in La Publicitat reageert De Sagarra op Baroja’s uitspraken over Catalonië en de Catalaanse cultuur. Hij vindt dat hij er eigenlijk over zou moeten zwijgen, want alles wat Baroja in dit interview zegt, is ouwe koek: ‘Dat de heer Baroja gelooft dat wij die ons bekommeren om de kunst en de literatuur van ons land een stelletje stumpers zijn, en dat hij niet in Catalonië geïnteresseerd is en er niets van wil weten, valt te begrijpen. Arme man, wat kan hij eraan doen dat wij zijn weerzin op wekken? Iemand kan een groot schrijver zijn en een van die ongerechtvaardigde, instinctieve fobieën hebben die zo vals zijn als de pokken.’ Minder begrijpelijk, schrijft De Sagarra, is ‘dat een man die “niet kent” wil spreken over dat wat hij niet kent.’

De boom der kennisDe Sagarra geeft Baroja nog een paar vegen uit de pan, maar het intrigerendste aan deze column is wat er niet staat. Het heeft er alle schijn van dat De Sagarra in de rest van zijn column het thema verbreedt tot de gecompliceerde relatie tussen het Koninkrijk Spanje en Catalonië, want de laatste dertig regels zijn doorgehaald door de censuur van Primo de Rivera.

Hoe dan ook, de recente trubbels tussen het Koninkrijk Spanje en Catalonië komen niet uit de lucht vallen.

Advertenties