You are currently browsing the tag archive for the ‘Brussel’ tag.

Afbeelding

Artur Mas en Mariano Rajoy tijdens hun ontmoeting in Madrid

Stel je voor. Brussel komt morgen met een plan. Vanaf nu gaan alle inkomsten uit belasting eerst naar Brussel. Vervolgens gaan de ambtenaren in Brussel kijken hoe het geld het best verdeeld kan worden over de lidstaten van de Europese Unie.

Nederland zou een dergelijk plan natuurlijk nooit accepteren. En terecht. Het zou een gigantische machtsverschuiving van de lidstaten naar Brussel beteken, en daar bestaat geen draagvlak voor. Maar wat misschien nog belangrijker is, zo’n plan zou heel inefficiënt zijn. Het huidige systeem is veel logischer: de lidstaten heffen zelf belasting, betalen hun eigen uitgaven daarvan, en dragen een (klein) deel van hun inkomsten uit belasting af aan Brussel, ten behoeve van herverdeling en financiering van de Unie.

Spanje is in feite een soort Europese Unie in het klein. De autonome regio’s zorgen zelf voor de belangrijkste publieke diensten, zoals onderwijs en gezondheidszorg. Maar deze diensten worden niet rechtstreeks gefinancierd uit de belastingen die in de regio’s geïnd worden. De belastingen gaan eerst naar Madrid. Daar verdwijnen ze in een grote pot, die vervolgens wordt verdeeld over de regio’s.

Artur Mas, de president van Catalonië, heeft een paar maanden geleden voorgesteld aan Rajoy, de minister president van Spanje, om het ‘Brusselse systeem’ in te voeren in Spanje. Hij stelde een ‘fiscaal pact’ voor waarbij Catalonië zelf belasting zou heffen, zijn eigen uitgaven zou betalen, en een deel aan Madrid zou afdragen, waarvan de centrale regering zichzelf, de koning, het leger, de ambassades, enzovoorts zou betalen. De rest zou in een potje gestopt worden om economisch zwakkere regio’s mee te stimuleren.

Natuurlijk is dit geen aantrekkelijk plan voor Madrid, want het zou een gigantische machtsverschuiving betekenen van de centrale regering naar de autonome regio’s. Maar misschien zal het uiteindelijk de beste oplossing blijken te zijn voor Spanje. Om twee redenen.

  1. Als Spanje het ‘Brusselse systeem’ zou invoeren, zou er hoogstwaarschijnlijk geen meerderheid zijn voor een onafhankelijk Catalonië.
  2. Het systeem is efficiënter en dus, zeker op de lange termijn, goedkoper.

Maar er zijn ook twee belangrijke redenen om de invoering van zo’n systeem zo lang mogelijk tegen te houden:

  1. De grote pot geld die Madrid mag verdelen, geeft de centrale regering veel macht. En de twee grote Spaanse partijen hebben niet veel zin om die macht op te geven.
  2. De economie van Madrid drijft op deze macht. Wat blijft er van Madrid over als het ‘Brusselse systeem’ wordt ingevoerd?

In een artikel gepubliceerd op de website van de NRC (27 september jl, 22:32) haalt Lex Boon correspondent Merijn de Waal aan, die stelt: Het is niet realistisch dat Catalonië zich daadwerkelijk afscheidt en een nieuwe lidstaat vormt binnen Europa.

Is dat zo? Het aantal Catalanen dat voorstander is van een onafhankelijk Catalonië groeit gestaag. Stel dat er een referendum gehouden wordt, met een opkomst van 80%, waarvan 70% voor stemt, 20% tegen en 10% blanco. Gezien de tendens van de afgelopen maanden lijkt me dit geen onrealistische uitslag.

Wat zegt Brussel dan? Ja, sorry, Catalanen, maar het mag niet van Madrid. En als de regering van Catalonië doorzet en Catalonië onafhankelijk verklaart? Staat Brussel toe dat Madrid de Guardia Civil of het leger naar Barcelona stuurt om die balorige Catalanen een lesje te leren?

Ik denk dat Brussel zal zeggen: jongens, jullie hebben een probleem. Kijk naar Cameron en Salmond. Ga met elkaar praten.

Het verschil tussen de reacties van Cameron en Rajoy op het onafhankelijkheidsstreven van Schotland, respectievelijk Catalonië is treffend. Cameron komt met een kien tegenvoorstel om de twijfelaars over de streep te trekken. Rajoy zegt: het mag niet van de grondwet en daarmee uit.

Aznar gaat nog een stapje verder. Met de dreigende ondertoon waar hij zo van houdt, zegt hij: Ok, jullie willen een referendum. Maar als wij winnen, dan zal Madrid geen genade tonen met Catalonië.

In plaats van te verleiden, zoals Cameron, dreigt Aznar met billenkoek als de scheurmakers het onderspit delven. Is dat slim, tactisch gezien?