You are currently browsing the tag archive for the ‘grondwet’ tag.

FlatgebouwVeel Nederlanders denken dat we zo ongeveer het minst nationalistische volk op aarde zijn. Daarom kijken we meewarig naar die bekrompen scheurmakers in Vlaanderen, Schotland en Catalonië.

Wij Nederlanders mogen graag de wijde wereld intrekken en ons overal vestigen. Daarom denken we dat we geen last hebben van enge roots. In werkelijkheid dragen we onze identiteit altijd mee en we dragen onze Dutchness ook graag te pas en te onpas uit. Er zijn weinig naties zo ingenomen met zichzelf als het Nederlandse volk. Als Nederlanders ergens anders verblijven, voor korte of voor lange tijd, nemen we anderen steevast de maat. De Nederlandse maat.

Zouden Nederlanders deel willen uitmaken van Duitsland? Stel dat Merkel zegt: Kom er gezellig bij, jongens. We spreken bijna dezelfde taal, en economisch zijn we praktisch een eenheid. Kom in het grote huis dat Duitsland heet!

Nee, natuurlijk niet. Ben je gek? Nederlanders zijn hééél anders dan Duitsers.

Dat vind ik ook (ik ben niet voor niets een Nederlander). Maar waarom accepteren veel Nederlanders niet dat Catalanen hééél anders zijn dan Madrilenen, Galiciërs, Basken en Andalusiërs?

vrijstaand huisjeNederlanders lijken op bewoners van een leuk vrijstaand huisje, die tegen de bewoners van een groot flatgebouw zeggen dat ze vooral bij elkaar moeten blijven wonen.

De meeste Catalanen hoeven ook niet per se hun eigen huisje, boompje, beestje. Ze geven niet veel om parafernalia als een eigen vlag en een eigen volkslied en ze zouden best met de rest van Spanje in dat flatgebouw willen blijven wonen als ze zich daar thuis zouden voelen.

Het probleem is dat er in die flat een reglement van kracht is dat hen benauwt. Bovendien loopt er een vervelende huismeester rond die op een zeer irritante manier de baas speelt over de bewoners.

Veel Catalanen zouden dit reglement (de grondwet van 1978) zo willen veranderen dat ze meer hun eigen gang kunnen gaan, zonder dat de huismeester hun de wet voorschrijft. Maar de andere bewoners hebben daar geen zin in. Dan ga ik wel verhuizen, zegt Catalonië. Nee, zegt de huismeester, dat mag niet van het reglement.

Catalonië zit dus vast. Het kan de huisregels niet veranderen en het mag ook niet verhuizen.

Ik hoor Nederlanders regelmatig zeggen: Het is toch ook belachelijk om je af te scheiden in deze tijden van Europese eenwording en mondialisering!

O, dan kunnen we Nederland dus ook wel opheffen?

Nee, natuurlijk niet. Europa en de wereld bestaan niet alleen uit Europeanen en wereldburgers. De leden van de internationale gemeenschap zijn geen individuele burgers maar staten. En er zijn niet veel Nederlanders die hun eigen staat willen opgeven om met huid en haar op te gaan in een andere, grotere eenheid.

Waarom niet? Omdat er aan de Nederlandse staat een sociaal-culturele realiteit ten grondslag ligt, die ervoor zorgt dat wat Nederlanders bindt meer gewicht in de schaal legt dan wat hen van elkaar scheidt, als puntje bij paaltje komt.

Als dat niet zo zou zijn, zou ook Nederland een probleem hebben.

Deze sociale cohesie is in Spanje veel zwakker dan in Nederland, zelfs veel zwakker dan in andere grote landen als Duitsland en Frankrijk. Natuurlijk is het best mogelijk om die cohesie te versterken, maar je kunt haar niet bij wet afdwingen.

Ik zou het liefst zien dat de huisregels van Spanje zodanig worden aangepast dat iedereen zich er thuis voelt, maar als de grondwet van 1978 voor altijd vastligt, dan ben ik bang dat verhuizen de enige optie is voor Catalonië, met of zonder toestemming van de huismeester.

Advertenties
De Spaanse minister van Onderwijs Wert en zijn Catalaanse collega Irene Rigau

De Spaanse minister van Onderwijs Wert en zijn Catalaanse collega Irene Rigau

José Ignacio Wert, de Spaanse minister van Onderwijs, Cultuur en Sport heeft deze week een bom gelegd onder de immersió lingüística, het Catalaanse onderwijsmodel dat ervoor zorgt dat alle kinderen die in Catalonië opgroeien, op hun zestiende Spaans én Catalaans spreken.

Catalonië heeft twee officiële talen: het Catalaans en het Spaans. Iedereen die in de afgelopen 34 jaar een openbare Catalaanse school heeft doorlopen, spreekt correct Spaans en correct Catalaans (‘correct’ volgens de normen die daar heden ten dage voor gesteld kunnen worden, binnen en buiten Spanje). Dat lijkt mij een ideale situatie.

Stel je voor dat alle Belgen (Vlamingen en Walen) onder de veertig even goed Nederlands als Frans zouden spreken!

Maar voor minister Wert zijn principes belangrijker dan de praktijk. Hij vindt dat iedereen in Spanje recht heeft op onderwijs in het Spaans (met Spaans als voertaal dus).

Om zijn bedoelingen een beetje te maskeren, sprak hij niet over Spaans maar over ‘de moedertaal van het betreffende kind’. Dat was natuurlijk een slip of the tongue van de minister, want de kinderen die op dit moment in Barcelona naar school gaan, hebben 273 verschillende moedertalen. Ik neem aan dat Wert niet bedoelt dat kinderen in Spanje recht hebben op onderwijs in het Urdu of in het Arabisch. Hij bedoelde natuurlijk dat ieder kind in Spanje recht heeft op onderwijs met Spaans als voertaal.

Waarop baseert Wert dit principe? Op de grondwet. Daarin staat dat elke Spaanse burger de plicht heeft het Spaans te beheersen. In de autonome regio’s met een eigen taal (Catalonië, Valencia, de Balearen, Baskenland, Galicië) hebben de inwoners het recht om hun eigen taal te gebruiken. Maar wat stelt dat recht voor als een winkelbediende, een ambtenaar, een politieagent, een rechter, jouw taal niet verstaat?

Goed, minister Wert vindt dus dat iedereen die in Spanje woont het recht heeft om geen Catalaans, Baskisch of Galicisch te leren. Wat betekent dat in de praktijk? Dat niet langer alle kinderen naar dezelfde openbare school zullen gaan. Dat we het streven naar tweetaligheid opgeven en teruggaan naar de oude tweedeling tussen Spaanssprekenden en Catalaanssprekenden.

Waarom deze bom? Op de eerste plaats is dit natuurlijk een onverbloemde reactie op het onafhankelijkheidsstreven dat in de afgelopen maanden hoog is opgelaaid in Catalonië. Minister Wert heeft al eerder gezegd dat hij vindt dat de Catalaanse kinderen geïndoctrineerd worden door de nationalisten en dat het hoog tijd wordt om ze te verspaansen.

De tweede reden is het ongekende succes van de immersió lingüística. Als Catalonië op deze voet doorgaat, zal het Catalaans binnenkort een even grote rol spelen binnen Catalonië als het Spaans. En dat kan natuurlijk niet. Stel je voor!